ผลประเมินผลว่าแปลอย่างไร ควรทำอะไรต่อ

ผลประเมินผลการปฏิบัติงานที่ได้รับ ไม่ว่าจะเป็นตัวเลขคะแนน เกรดตัวอักษร หรือคำอธิบายระดับผลงาน ล้วนสะท้อนว่าผลงานของพนักงานอยู่ในระดับใดเมื่อเทียบกับเป้าหมายหรือมาตรฐานที่องค์กรกำหนดไว้ สิ่งที่ควรทำทันทีหลังรู้ผลคือ อ่านรายละเอียดให้ครบทุกหัวข้อ ไม่ใช่ดูแค่คะแนนรวม แล้วนำผลนั้นไปคุยกับหัวหน้างานเพื่อวางแผนพัฒนาต่อ ไม่ใช่เก็บผลไว้เฉยๆ โดยไม่ทำอะไรต่อ

ทำความเข้าใจระดับคะแนนก่อนตีความ

ระบบประเมินผลของแต่ละองค์กรอาจใช้สเกลไม่เหมือนกัน บางแห่งใช้ตัวเลข 1-5 บางแห่งใช้เกรด A ถึง D หรือใช้คำอธิบาย เช่น "ดีเยี่ยม" "ดี" "ตามมาตรฐาน" "ต้องปรับปรุง" สิ่งสำคัญคือต้องรู้ก่อนว่าองค์กรกำหนดเกณฑ์แต่ละระดับไว้อย่างไร เพราะคะแนนเดียวกันในต่างองค์กรอาจมีความหมายต่างกันโดยสิ้นเชิง

โดยทั่วไปการตีความคะแนนแบบสเกล 1-5 มักแบ่งเป็นแนวทางดังนี้

• คะแนน 4-5 หรือระดับสูงสุด มักหมายถึงผลงานเกินความคาดหวัง แสดงศักยภาพในการเติบโตหรือรับผิดชอบเพิ่ม
• คะแนน 3 หรือระดับกลาง มักหมายถึงทำงานได้ตามมาตรฐานที่กำหนด ไม่มีปัญหาสำคัญ แต่ยังไม่โดดเด่น
• คะแนน 1-2 หรือระดับต่ำ มักหมายถึงผลงานยังไม่ถึงเกณฑ์ที่คาดหวัง ต้องมีการพัฒนาอย่างชัดเจน

ตัวเลขเพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกทุกอย่าง ควรดูควบคู่กับความคิดเห็นเชิงคุณภาพที่หัวหน้างานเขียนประกอบ เพราะบางครั้งคะแนนใกล้เคียงกันแต่เหตุผลเบื้องหลังต่างกันมาก

แยกให้ออกระหว่างผลลัพธ์ (Result) กับพฤติกรรม (Competency)

หลายองค์กรประเมินสองส่วนแยกกัน คือผลลัพธ์การทำงานตามเป้าหมาย (KPI) และพฤติกรรมหรือทักษะที่ใช้ในการทำงาน (Competency) พนักงานบางคนอาจได้ผลลัพธ์ดี แต่พฤติกรรมการทำงานร่วมกับทีมยังต้องปรับปรุง หรือในทางกลับกัน มีพฤติกรรมดีแต่ผลงานยังไม่ถึงเป้า การแยกพิจารณาสองส่วนนี้ช่วยให้เห็นภาพชัดขึ้นว่าจุดแข็งจุดอ่อนของตัวเองอยู่ตรงไหน และช่วยวางแผนพัฒนาได้ตรงจุดมากกว่าดูแค่คะแนนรวม

ผลประเมินออกมาดี ควรทำอะไรต่อ

หากผลประเมินอยู่ในระดับดีหรือดีเยี่ยม สิ่งที่ควรทำต่อคือ

1. รักษามาตรฐานการทำงานที่ดีไว้อย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่ผ่อนแรงลงเพราะรู้สึกว่าทำได้ดีแล้ว
2. ขอคุยกับหัวหน้างานเรื่องเส้นทางความก้าวหน้า เพราะผลงานดีมักเป็นจังหวะที่เหมาะจะเจรจาเรื่องบทบาทใหม่หรือความรับผิดชอบเพิ่มเติม
3. ใช้ผลประเมินเป็นหลักฐานประกอบเมื่อต้องพิจารณาเรื่องค่าตอบแทนหรือโบนัสประจำปี

ผลประเมินออกมาต่ำหรือไม่เป็นไปตามคาด ควรทำอะไรต่อ

หากผลประเมินต่ำกว่าที่คาดหวัง ไม่ควรตอบสนองด้วยอารมณ์ทันที แต่ควรทำตามขั้นตอนดังนี้

1. อ่านรายละเอียดผลประเมินทุกหัวข้ออย่างละเอียด เพื่อหาว่าจุดใดที่ทำให้คะแนนต่ำ
2. นัดพูดคุยกับหัวหน้างานอย่างเป็นทางการ เพื่อขอคำอธิบายเพิ่มเติมและตัวอย่างเหตุการณ์ที่ใช้ประกอบการประเมิน
3. ขอแผนพัฒนา หรือที่เรียกว่า IDP (Individual Development Plan) เพื่อกำหนดเป้าหมายและระยะเวลาที่ชัดเจนในการปรับปรุง
4. ติดตามความก้าวหน้าของตัวเองเป็นระยะ ไม่รอจนถึงรอบประเมินถัดไปเท่านั้น

การมองผลประเมินต่ำเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนา มากกว่ามองเป็นการตัดสินคุณค่าของตัวเอง จะช่วยให้รับมือกับสถานการณ์ได้ดีขึ้นและมีโอกาสพลิกผลงานในรอบถัดไป

ฝ่ายองค์กรควรนำผลประเมินไปใช้ต่ออย่างไร

สำหรับฝ่าย HR หรือหัวหน้างาน ผลประเมินไม่ควรจบแค่การกรอกแบบฟอร์มแล้วเก็บเข้าแฟ้ม แต่ควรนำไปใช้อย่างเป็นระบบ เช่น

• จัดทำแผนพัฒนารายบุคคลตามจุดที่พบจากผลประเมิน
• ใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาปรับเงินเดือน โบนัส หรือเลื่อนตำแหน่ง ตามนโยบายที่องค์กรกำหนดไว้ล่วงหน้า
• ใช้ข้อมูลรวมของทั้งทีมเพื่อวางแผนอัตรากำลังคนหรือแผนสืบทอดตำแหน่งในระยะยาว

หากองค์กรยังไม่มีแบบฟอร์มประเมินผลหรือแผนพัฒนารายบุคคลที่เป็นระบบ สามารถศึกษาตัวอย่างเอกสารและเครื่องมือ HR ที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมได้ที่ หน้ารวมไฟล์เอกสาร หรืออ่านบทความอื่นๆ เพิ่มเติมได้ที่ หน้ารวมบทความ

สรุป

ผลประเมินผลไม่ว่าจะออกมาในรูปแบบใด สิ่งสำคัญที่สุดคือการอ่านรายละเอียดให้เข้าใจตรงกับเกณฑ์ที่องค์กรใช้ แยกแยะระหว่างผลลัพธ์กับพฤติกรรม และที่สำคัญที่สุดคือต้องนำผลนั้นไปสู่การกระทำจริง ไม่ว่าจะเป็นการต่อยอดจุดแข็งหรือวางแผนพัฒนาจุดที่ยังต้องปรับปรุง เพราะผลประเมินที่ดีที่สุดคือผลประเมินที่ถูกนำไปใช้ต่อ ไม่ใช่แค่ตัวเลขที่ถูกเก็บไว้เฉยๆ

ได้คะแนนประเมิน 3 จาก 5 แปลว่าอะไร

โดยทั่วไปหมายถึงทำงานได้ตามมาตรฐานที่กำหนด ไม่มีปัญหาสำคัญ แต่ยังไม่โดดเด่นถึงระดับดีเยี่ยม ควรดูรายละเอียดประกอบว่าจุดใดทำให้ยังไม่ถึงระดับสูงกว่านี้

ผลประเมินออกมาต่ำต้องทำอย่างไรก่อน

อ่านรายละเอียดผลประเมินอย่างละเอียดว่าต่ำในหัวข้อใด แล้วนัดพูดคุยกับหัวหน้างานเพื่อขอความชัดเจนและขอแผนพัฒนา ไม่ควรรีบตัดสินใจใดๆ โดยไม่มีข้อมูลประกอบ

องค์กรควรใช้ผลประเมินไปทำอะไรต่อ

ควรนำไปใช้อย่างน้อยสามทาง คือวางแผนพัฒนารายบุคคล พิจารณาผลตอบแทนตามนโยบาย และใช้เป็นข้อมูลวางแผนกำลังคนหรือสายอาชีพในระยะยาว